Chỉ số trọng số theo giá so với chỉ số trọng số theo vốn hóa: Sự khác biệt là gì?

‍

Việc chọn các chỉ số phù hợp làm tiêu chuẩn thị trường là rất quan trọng đối với các nhà giao dịch. Nhưng bạn có biết những khác biệt chính giữa chỉ số trọng số theo giá và chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường không?

‍

Trong thị trường tài chính, các chỉ số đóng vai trò là tiêu chuẩn phản ánh hiệu suất của một rổ cổ phiếu. Trong số này, chỉ số trọng số theo giá và chỉ số trọng số theo vốn hóa (market cap-weighted) nổi bật như là hai phương pháp phổ biến nhất để xây dựng chỉ số cổ phiếu. Hiểu rõ những sự khác biệt giữa hai phương pháp này là rất cần thiết cho các nhà giao dịch và nhà đầu tư, vì việc chọn cách xây dựng chỉ số có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất cảm nhận của thị trường. 

Chỉ số trọng số theo giá là gì?

Hãy tưởng tượng bạn tham dự một bữa tiệc potluck, nơi quyền quyết định của mỗi khách mời dựa trên giá của món ăn mà họ mang đến. Những người mang món ăn đắt tiền hơn có tiếng nói lớn hơn. Tương tự, trong một chỉ số trọng số theo giá, các công ty có giá cổ phiếu cao hơn có ảnh hưởng lớn hơn đến hiệu suất tổng thể của chỉ số. Giống như nói rằng một chai rượu 100 USD ảnh hưởng đến thực đơn của bữa tiệc nhiều hơn một món salad 10 USD.

Các chỉ số trọng số theo giá như Dow Jones Industrial Average (DJIA) phân bổ trọng số dựa trên giá cổ phiếu của các công ty. Trong cấu trúc này, các công ty có giá cổ phiếu cao hơn sẽ ảnh hưởng không tương xứng đến chỉ số, bất kể quy mô thị trường tổng thể của chúng. Phương pháp này khá trực quan nhưng có thể gây hiểu lầm vì giá cổ phiếu của một công ty không phải lúc nào cũng phản ánh quy mô kinh tế tổng thể hoặc sức khỏe của nó. Ví dụ:

• Ảnh hưởng của Boeing đối với Dow Jones Industrial Average, DJIA (2019-2020): Trong khoảng thời gian dẫn đến và trong các giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19, Boeing, với giá cổ phiếu cao, đã có ảnh hưởng đáng kể đến DJIA. Mặc dù Boeing gặp khó khăn trong hoạt động và nhu cầu giảm sút do đại dịch, nhưng giá cổ phiếu cao của nó có nghĩa là hiệu suất của nó có một ảnh hưởng không tương xứng đến DJIA, đôi khi làm lu mờ các xu hướng thị trường rộng lớn hơn.

• Cổ phiếu của Apple chia tách và ảnh hưởng đến Dow Jones Industrial Average, DJIA (2020): Việc chia tách cổ phiếu 4 cho 1 của Apple vào tháng 8 năm 2020 là một ví dụ khác. Trước khi chia tách, Apple có một trong những giá cổ phiếu cao nhất trong DJIA, mang lại cho nó ảnh hưởng đáng kể đến chỉ số. Tuy nhiên, sau khi chia tách, giá cổ phiếu giảm của nó đã làm giảm tác động của nó đến DJIA. Thay đổi này không phản ánh bất kỳ thay đổi nào trong giá trị căn bản hoặc vốn hóa thị trường của Apple mà hoàn toàn là kết quả của việc điều chỉnh cơ học trong giá cổ phiếu của nó.

Hai ví dụ trên minh họa cho phê bình chính đối với các chỉ số trọng số theo giá: rằng chúng có thể bị méo mó bởi giá cổ phiếu của các thành phần của chúng. Điều này có thể dẫn đến sự méo mó trong hiệu suất thị trường cảm nhận, đặc biệt nếu các chuyển động của cổ phiếu giá cao không phù hợp với các xu hướng thị trường rộng lớn hơn.

Chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường là gì?

Bây giờ, hãy cân nhắc một kịch bản khác, nơi ảnh hưởng tại một cuộc họp cộng đồng dựa trên tổng tài sản của mỗi người tham gia. Tại đây, những người giàu có hơn có ảnh hưởng lớn hơn đến các quyết định. Trong các chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường, các công ty được phân bổ trọng số dựa trên giá trị thị trường tổng cộng của chúng, được tính bằng cách nhân giá cổ phiếu với số lượng cổ phiếu mà họ đang phát hành. Vì vậy, một công ty trị giá một tỷ đô la sẽ có ảnh hưởng nhiều hơn một công ty trị giá một triệu đô la.

Các chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường cân nhắc các cổ phiếu thành phần của chúng dựa trên vốn hóa thị trường – giá trị thị trường tổng thể của các cổ phiếu đang phát hành của một công ty. Trong phương pháp này, các công ty có giá trị thị trường cao hơn sẽ có tác động lớn hơn đến hiệu suất tổng thể của chỉ số. Phương pháp này được ca ngợi vì phản ánh quy mô thực tế của thị trường và tác động kinh tế tương đối của các thành phần của nó.

Chúng ta có thể xem hai ví dụ thực tế dưới đây để hiểu rõ hơn về điều này.

1. S&P 500:

S&P 500, một trong những chỉ số chứng khoán được theo dõi nhiều nhất trên thế giới, là một chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường gồm 500 cổ phiếu lớn của Mỹ. Cấu trúc của nó có nghĩa là các công ty có vốn hóa thị trường cao hơn sẽ có tác động lớn hơn đến hiệu suất của chỉ số. 

Ví dụ, các tập đoàn công nghệ lớn như Apple, Microsoft, Amazon và Alphabet (Google) có trọng số đáng kể trong chỉ số. Khi những công ty này hoạt động tốt, sự tăng trưởng của chúng có thể thúc đẩy hiệu suất tổng thể của S&P 500 không tương xứng, phản ánh sự liên kết với các động lực giá trị thị trường. Ngược lại, nếu những gã khổng lồ công nghệ này gặp khó khăn, trọng số lớn của chúng có thể kéo chỉ số giảm nhiều hơn so với các thành phần nhỏ hơn. 

Trong giai đoạn sau cú sập thị trường Covid-19 vào đầu năm 2020, sự phục hồi và tăng trưởng nhanh chóng của các gã khổng lồ công nghệ như Apple và Microsoft, được thúc đẩy bởi sự chuyển đổi số do đại dịch, đã hỗ trợ đáng kể sự phục hồi của S&P 500 từ sự sụt giảm mạnh ban đầu.

2. NASDAQ Composite:

Tương tự, NASDAQ Composite, được biết đến với cấu trúc nặng về công nghệ, là một chỉ số trọng số theo vốn hóa thị trường khác. Nó bao gồm hơn 3.000 cổ phiếu, với sự tập trung đáng kể vào các công ty công nghệ và liên quan đến internet. 

Các công ty như Apple, Microsoft và Amazon, do vốn hóa thị trường khổng lồ của họ, có ảnh hưởng đáng kể đến sự chuyển động của chỉ số. Hiệu suất của NASDAQ, đặc biệt trong các đợt bùng nổ hoặc suy giảm công nghệ, có thể được quy cho phần lớn các chuyển động của các thành phần lớn nhất của nó. Điều này khiến NASDAQ trở thành một ví dụ điển hình về cả những lợi thế của việc trọng số theo vốn hóa trong việc phản ánh xu hướng thị trường trong các lĩnh vực cụ thể và những rủi ro về tập trung khi một vài người chơi lớn chi phối.

Các ví dụ trên minh họa rằng lợi thế chính của việc trọng số theo vốn hóa là sự liên kết của nó với các động lực giá trị tổng thể của thị trường. Khi các công ty tăng hoặc giảm giá trị, ảnh hưởng của chúng lên chỉ số sẽ điều chỉnh tương ứng, cung cấp hình ảnh thực tế về các chuyển động của thị trường. 

Tuy nhiên, phương pháp này có thể dẫn đến rủi ro tập trung. Nếu những công ty hàng đầu này, những công ty nắm giữ phần lớn chỉ số, gặp suy giảm, tác động của chúng sẽ được biểu hiện rõ ràng hơn đến chỉ số so với các công ty nhỏ hơn. 

Ưu và nhược điểm của các chỉ số trọng số theo giá và trọng số theo vốn hóa

Khi chọn một chỉ số để theo dõi thị trường, việc hiểu những khác biệt cơ bản giữa các phương pháp trọng số theo giá và trọng số theo vốn hóa là rất quan trọng. Cả hai đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, khiến cho việc chọn lựa phụ thuộc vào mục tiêu giao dịch và khả năng chấp nhận rủi ro của bạn.

Cuối cùng, sự lựa chọn giữa chỉ số trọng số theo giá và chỉ số trọng số theo vốn hóa phụ thuộc vào mục tiêu giao dịch và khả năng chấp nhận rủi ro của bạn. Nếu bạn muốn một thước đo đơn giản, trực quan của các công ty lớn, chỉ số trọng số theo giá có thể phù hợp. Tuy nhiên, nếu bạn ưu tiên một sự phản ánh chính xác hơn về hiệu suất tổng thể của thị trường và cảm thấy thoải mái với một số rủi ro tập trung, chỉ số trọng số theo vốn hóa có thể là lựa chọn tốt hơn.

Cho dù bạn chọn gì, hãy nhớ rằng không có chỉ số nào cung cấp một bức tranh hoàn hảo về toàn bộ thị trường. Việc phân bổ đầu tư giữa các chỉ số và các loại tài sản khác nhau luôn được khuyến nghị cho một danh mục đầu tư hoàn thiện.

Trên Deriv, bạn có thể giao dịch CFDs và quyền chọn trên các thương hiệu tiêu dùng nổi tiếng và các chỉ số toàn cầu. Đăng ký tài khoản demo Deriv, với 10.000 USD vốn ảo, để bạn có thể khám phá cách các chỉ số trọng số theo giá và trọng số theo vốn hóa hoạt động mà không có rủi ro.